Vrede

Switch to desktop Register Login

Vrede vzw

Een verdrag in besloten kring.

Het Hervormingsverdrag van de Europese Unie is rond. De ellende met de grondwet en de referenda is achter de rug. De tenoren waren gelukkig op de fotosessie van Lissabon, ze moeten hun bevolking niet consulteren.

 

 Antoine Uytterhaeghe

 

Het Hervormingsverdrag van de Europese Unie is rond. De ellende met de grondwet en de referenda is achter de rug. De tenoren waren gelukkig op de fotosessie van Lissabon, ze moeten hun bevolking niet consulteren.

Het hervormingsverdrag is het resultaat van werk in de achterkamer. Een tweede mislukking kon de EU zich niet veroorloven. Het nieuwe verdrag werd op 13 december 2007 ondertekend door de staats- en regeringsleiders in Lissabon. De geheime diplomatie van de elitaire cenakels, eigen aan de EU, is terug dagelijks gebruik, kun je wel zeggen.

 
geen referenda
Zoals we weten werd in 2005 de ontwerptekst van de EU-grondwet door de burgers van Frankrijk en Nederland geweigerd bij referendum. De EU-leiders hebben zich helemaal niet de moeite gegeven om rekening te houden met de mening van de burgers. “Het belangrijkste van de grondwettekst hebben ze met succes verdedigd,” verklaarde de Europese parlementsvoorzitter Hans Gert Pöttering. Ook Bondskanselier Merkel verheugde zich hierover toen ze verklaarde dat het essentiële van de tekst is gebleven. Tegen wie moest de Europese Unie zich verdedigen?

De uitgeslotenen uit dit beslissingsproces zullen er zeker niet wijzer op worden. Het verdrag is immers zo goed als onleesbaar, zelf bij ernstig leeswerk kan men het overzicht niet bewaren. Zo zullen de leden van het Europese en nationale parlement moeten opletten om niet in de verwijzingen te verdwalen, en om niet een tekst te moeten stemmen die ze niet verstaan, zelf als ze zich de moeite getroosten de tekst te lezen. Bovendien is de zaak voor een parlementslid te nemen of te laten. Ze kunnen geen wijzigingen indienen, ze hebben alleen het recht ja of neen te stemmen.

 

Het dictaat van Lissabon is niet alleen een politiek schandaal, maar een frontale aanval op de grondvesten van de rechtstaat. De nationale grondwetten worden aan de EU ondergeschikt gemaakt, zonder dat de burger enig inspraakrecht heeft om zich uit te spreken over het hervormingsverdrag, dat nu de wereld ingaat als het Verdrag van Lissabon.

 
kritieken
Hierbij kunnen we ons de vraag stellen of de EU zo 'n grote angst heeft om met de mening van zijn burgers geconfronteerd te worden. Het verdrag van Lissabon maakt in ieder geval de Europese Unie niet democratischer. Het legt de neoliberale sociale afbraak vast. Het is een frontale aanval op de openbare eigendom, het tafelzilver moet absoluut in privé-handen komen. Het is waar dat er nu meer domeinen zijn waar het Parlement kan mee over beslissen, maar met haar besluiten over het buitenlands beleid moet de Hoge Vertegenwoordiger alleen maar 'rekening houden'. Het fundamentele democratische tekort dat het Parlement geen wetgevende initiatieven kan nemen is ook met dit verdrag niet opgelost.

Verder is er vooral nog de verplichting tot militarisering. Een bewapeningsagentschap krijgt de bevoegdheid om het zogenoemde defensiebeleid van de lidstaten te controleren, die verdragrechterlijk overeenkomen hun militaire vermogens geleidelijk aan te verhogen. Dat moet de mogelijkheid bieden om militaire interventies te ondernemen die niets te maken hebben met de verdediging van het grondgebied. Net zoals in de tekst voor de grondwet staat de zinsnede “overeenkomstig de beginselen van het VN-Handvest”. Hiermee laat men dus nog altijd de deur wagenwijd open voor eigen interpretatie van deze beginselen, en dus desnoods voor een militair optreden zonder reëel VN-mandaat.

 
anti-terrorisme
In de solidariteitsclausule (art 188R) staat onder meer het volgende:
 
De Unie en de lidstaten treden uit solidariteit gezamenlijk op indien een lidstaat getroffen wordt door een terroristische aanval, een natuurramp of een door de mens veroorzaakte ramp. De Unie maakt van alle tot haar beschikking staande instrumenten, waaronder de door de lidstaten ter beschikking gestelde militaire middelen, gebruik om:
a) - de dreiging van het terrorisme op het grondgebied van de lidstaten te keren;
- de democratische instellingen en de burgerbevolking tegen een eventuele terroristische aanval te beschermen;
- op verzoek van de politieke autoriteiten van een lidstaat op diens grondgebied bijstand te verlenen in geval van een terroristische aanval;
 
Met andere woorden, Het hervormingsverdrag geeft de militaire arm van EU een recht tot optreden op het eigen het grondgebied indien een lidstaat 'getroffen wordt door een terroristische aanval'. Aangezien de definitie van terrorisme zeer vaag en rekbaar is, zou dit kunnen leiden tot een gewelddadig optreden van de Unie tegen de eigen burgers van de lidstaten.
 
besluit
Het verdrag van Lissabon biedt de nationale politieke elite de weg aan om een doorgedreven veranderingsproces van de sociale rechtstaat in de richting van de neoliberalisering door te drijven. Het stelt alles in werking om de lidstaten klaar te stomen voor wereldwijde interventieopdrachten.
 
De EU blijft voor wat ze in Amsterdam al was uitgetekend, een vereniging van neoliberale kapitalistische staten.
 
U leest toch ook VREDE, tijdschrift voor internationale politiek?
kent u het digitaal archief al van Vrede?