Begin juni kwam ‘Als de Navo de passie preekt’ uit bij uitgeverij EPO, naar aanleiding van de 60ste verjaardag van de Navo. Het boek is van de hand van Ludo De Brabander en Georges Spriet, van Vrede vzw. Om uit te vissen hoe het spreekwoord verder gaat, ging intal bij hen op de koffie.

Georges Spriet werkt al meer dan 20 jaar voor Vrede vzw. Voor hij er aan de slag ging was hij vakbondsafgevaardigde. In de jaren ‘80 was hij actief in de solidariteitsbeweging rond Latijns-Amerika, meer bepaald Nicaragua, en ook de rakettenbetogingen gingen niet aan hem voorbij.

Ludo De Brabander zette zich van in zijn prille jeugd af tegen het militaire milieu waarin hij opgroeide: zijn vader was beroepsmilitair. Begin jaren ‘80 studeerde hij verpleegkunde in Leuven en liep hij mee in de rakettenbetogingen. Na zijn opleiding Pers & Communicatie ging hij eerst aan de slag bij Markant (de opvolger van De Rode Vaan) en nadien bij Vrede vzw. Hij coördineert ook het Belgische Anti-Oorlogsplatform.

intal: Wat waren de uitgangspunten voor jullie boek?

G&L: We wilden een ruimer publiek aanspreken met een boek dat enkele jaren moet meekunnen. Wat zijn vertrokken vanuit het instituut Navo zelf: wat doet de Navo, wat zien we daarvan, hoe gedraagt de Navo zich? Om er dan een visie rond te ontwikkelen en conclusies uit te trekken. Die worden dan op hun beurt in een ruimer economisch kader geplaatst, met als doelstelling achter de schermen te kijken en de ware rol van de Navo te ontwaren. Stap voor stap kan de lezer zo de Navo verkennen en zijn visie erover opbouwen.

intal: Wat is de rode draad doorheen 60 jaar Navo? Welke rol speelt de Navo in onze recente geschiedenis?

G&L: Doorheen het boek proberen we duidelijk te maken dat de Navo een militaire arm is van de club van kapitalistische landen die economische en geostrategische belangen te verdedigen hebben. Dit is vooral duidelijk geworden na de val van de Berlijnse Muur in 1989 en de eerste uitbreidingsronde van de Navo die daarop volgde.
Volgens ons is het niet zo dat de Navo al vanaf het einde van de Tweede Wereldoorlog gepland was. Wel wilden de VS via hun buitenlands beleid de gebieden waar de ‘vrije markt’ heerste beschermen. Roosevelt en Stalin verstonden elkaar over de invloedssferen van de VS en de Sovjet-Unie, maar VS-President Truman was veel agressiever. In Europa werden ondertussen pogingen gedaan om tot een meer geïntegreerd Europees militair bondgenootschap te komen. Vooral Frankrijk was er in het begin voorstander van dat de VS daar deel van zouden uitmaken, met het oog op het controleren van Duitsland. Churchill had al eerder geanalyseerd dat als Groot-Brittannië een belangrijke speler wilde blijven na WO II, ze nauw met de nieuwe, opkomende macht - de VS - moest samenwerken. Op hun beurt zagen de VS in een samenwerking met Groot-Brittannië dan weer een mogelijkheid om zich toegang te verschaffen tot de kolonies van het Gemenebest, die lange tijd uitsluitend voor de Britten toegankelijk waren.
Al deze factoren leidden ertoe dat er een militaire organisatie ontstond met landen rond het noorden van de Atlantische Oceaan. De Noord Atlantische VerdragsOrganisatie was geboren. Later zien we dat de strategie van de Navo regelmatig wijzigt en in nieuwe ‘conceptnota’s’ wordt vastgelegd. Ook de rol van het militair-industrieel complex wordt steeds belangrijker. De verstrengeling gaat vandaag zo ver dat de militaire industrie zelfs in de politieke en militaire beslissingsstructuren aanwezig is.

Kapitalisme en Navo, hand in hand

intal: Sinds de val van de Muur richt de Navo zich expliciet op uitbreiding. Ze wil de uitbreiding van de ‘vrije markt’ verankeren, en dit vooral ten voordele van de sterke kapitalistische landen binnen de Navo. Maar welke voordelen halen de landen die toetreden uit hun lidmaatschap? Waarom willen ze erbij horen?

G&L: Het is inderdaad zo dat toetreding in eerste instantie een dure operatie is. Zo moeten de nieuwe landen voldoen aan de norm voor militaire uitgaven die de Navo oplegt. Dit komt vooral de militaire industrie van de sterkste landen ten goede. De motivatie om toch toe te treden is divers. Eén factor is dat de elites van de nieuwe lidstaten erbij willen horen en op die manier hun politieke invloed willen vergroten. De landen die vanaf de jaren ‘90 toetraden, maakten de overgang van een socialistische naar een kapitalistische economie. Aansluiten bij een blok dat die laatste verdedigt is een logische stap.
Vandaag zien we dat Georgië absoluut bij de Navo wil. Het hoopt hierdoor meer stabiliteit te creëren, want vandaag zit Geogië op de scheidingslijn tussen de geostrategische belangen van de Navo en van Rusland. In Oekraïne zien we dan weer een strijd tussen verschillende fracties. Afhankelijk van wie deze strijd wint, zal Oekraïne bij het ene of het andere blok aansluiten.

intal: Het is alsof iedereen erbij wil/kan horen… Is er nooit iemand uit de Navo willen stappen?

G&L: Theoretisch is dat mogelijk. Zo is Frankrijk in 1966 uit de militaire structuur van de Navo gestapt, en verhuisde het militaire hoofdkwartier van Parijs (Compiègne) naar Bergen, in België. Vandaag is er echter in geen enkel land een politiek debat dat erop wijst dat in de nabije toekomst landen uit de Navo zouden willen stappen. Bij het ontstaan van de Navo was het nog wel mogelijk dat landen op ideologische gronden uit de Navo zouden stappen. Zowel in Frankrijk als in Italië waren er sterke communistische partijen. Niet voor niets zette de Navo geheime netwerken op die moesten ingrijpen als die partijen aan de macht zouden komen en een uitstap uit de Navo zou dreigen. Het Gladio-netwerk is hiervan een gekend voorbeeld.
Vandaag zien we eigenlijk het tegenovergestelde: er is een steeds nauwere samenwerking tussen de Navo-landen en de landen van de EU. Op die manier worden niet-Navo landen in een militaire structuur geïntegreerd die nauw samenhangt met de Navo, en omgekeerd. Finland is geen lid van de Navo maar wel van de EU en is opgenomen in de Nordic Battle Group, een van de structuren waarmee de EU haar defensie uitbouwt. Turkije is dan weer een belangrijk lid van de Navo, maar lidmaatschap van de EU zit er in de nabije toekomst niet in. Toch maakt het land deel uit van de Italian-Romanian-Turkish Battle Group.

De vredesbeweging gewikt en gewogen

intal: De Navo is niet geliefd bij de vredesbewegingen in de verschillende lidstaten. Zijn er voorbeelden waarbij beslissingen van de Navo werden beïnvloed door hun acties?

G&L: Eind jaren ‘70, begin jaren ‘80 was dit zeker het geval met de massabetogingen tegen het plaatsen van kernraketten. Uiteindelijk zijn de raketten er gekomen, maar onder druk van de straat werden onderhandelingen over ontwapening gestart. Daarna zijn er nog wel pogingen geweest, maar zijn we er niet meer echt in gelukt een zelfde massabeweging uit te bouwen. Dankzij de vredesbeweging is er echter nog steeds een grote consensus tegen kernwapens. Ook veel politici vinden eigenlijk dat de Amerikaanse kernkoppen weg moeten uit Kleine Brogel, maar om de goede relaties met de VS niet te schaden worden ze niet weggehaald.
Een tiental jaar geleden hebben we geprobeerd om een parlementair debat los te weken rond een koerswijziging van de Navo. Het ging over de ‘niet-artikel-vijf-opdrachten’. Dit was eigenlijk een verdragswijziging waarbij de Navo ook buiten het gebied van de lidstaten kon gaan optreden (’out of area’). In principe moeten de nationale parlementen afgesloten verdragen of belangrijke wijzigingen ervan ratificeren. De toenmalige Belgische Navo-ambassadeur verklaarde in het parlement dat dit te riskant was, omdat één land deze koerswijziging dan zou kunnen tegenhouden, zoals vandaag met het Verdrag van Lissabon gebeurt. Gevolg was dat het verdrag stilzwijgend werd gewijzigd, zonder enige democratische inspraak.

intal: Welke strategie moet de vredesbeweging aannemen om meer impact te hebben op de beslissingen van de Navo?

G&L: Het verhaal van de Navo is moeilijk uit te leggen aan de publieke opinie. Het is een wereldspeler, maar waar relatief weinig over geweten is. De Navo is ook een kluwen. De enige mogelijkheid om rond de Navo iets in beweging te krijgen, is door op concrete dossiers te werken. Afghanistan zou zo’n dossier kunnen zijn. Een groot deel van de vredesbeweging klaagt al sinds 2001 de oorlog in Afghanistan aan. Maar er zullen waarschijnlijk body bags moeten terugkomen vooraleer het een hot item wordt. Daarnaast is het dossier van de kernwapens nog altijd actueel, omdat ze de kern blijven vormen van de afschrikkingsmacht van de Navo.
Maar er spelen nog meer elementen mee die de zwakke mobilisatie verklaren. In academische middens is er bijna geen dissidente stem meer die naar buiten komt met een andere analyse rond de Navo, en bij uitbreiding rond de veiligheidsstrategie van de EU. Er zijn Eric Remacle, Jean Bricmont, Lieven De Cauter,… maar dan zijn we bijna uitgepraat. En dan heb je nog de zogenaamd ‘linkse’ invulling van het militair beleid. Die verdedigt ‘humanitaire interventies’ op basis van de analyse dat we als westerse, democratische landen d’office een globaal ethisch oordeel hebben, en op basis daarvan militaire interventies mogen uitvoeren, als de VN ze goedkeurt. En een deel van de vredesbeweging gaat hier een stuk in mee.
Toch zien we dat mensen die het Navo-beleid op het terrein meegemaakt hebben, in Afghanistan bijvoorbeeld, stap voor stap deze interventies beginnen te bekritiseren. Zelfs in militaire kringen is te horen dat we op een elegante manier uit Afghanistan weg moeten, zolang het maar niet op een nederlaag lijkt.

Afghanistan als test case

intal: Delen jullie de mening dat Afghanistan een overlevingstest is voor de Navo?

G&L: Dat de Navo zou verdwijnen indien de missie in Afghanistan mislukt, is wat overdreven. Wel zullen het beleid en de ambities dan moeten bijgestuurd worden. Vandaag doet de Navo zich voor als de behoeder van alles waar de Verenigde Naties voor staan. Ze sloot zelfs een akkoord met de VN zonder dat Rusland en China op de hoogte waren. Bij een nederlaag in Afghanistan komt de mondiale rol die de Navo speelt, en in de toekomst wil verankeren in een nieuw strategisch concept, op de helling te staan. Niet alleen zullen minder landen van buiten de Navo nog willen meedoen, ook de terughoudendheid intern zal verhogen. De interventie in Afghanistan staat symbool voor de politiek van de Navo vandaag. Elke verzwakking in Afghanistan is dan ook een verzwakking van de Navo zelf. Weggaan uit Afghanistan zonder militaire overwinning zou dit nog versterken en aan de Navo-critici de nodige munitie geven. Ook in België zou het debat losbarsten. Minister De Crem heeft zijn beleid immers volledig gericht op de Navo.

intal: Is de vredesbeweging klaar om de verontwaardiging te kanaliseren die er ongetwijfeld gaat zijn zodra er body bags naar België terugkomen?

G&L: Neen, we denken van niet. Campagnematig staan we nogal zwak, hoewel er pogingen zijn om dit te verbeteren. Zo is er een petitie voor de terugtrekking van de F-16’s uit Afghanistan, waar vooral intal en in mindere mate Vrede vzw actief mee werkt. Er zijn stappen gezet om de parlementaire oppositie hierbij te betrekken. Maar er is nog veel werk aan de winkel om een breder initiatief te nemen en een beweging tegen de Afghanistan-oorlog op gang te trekken. We moeten ook de band tussen Afghanistan en Pakistan verder uitwerken. Het is duidelijk dat de Navo de regio destabiliseert en de kernmacht Pakistan erin meesleurt. Een zoveelste voorbeeld dat de Navo meer instabiliteit creëert dan stabiliteit.

intal: Welke rol kan jullie boek spelen? Hoe kan jullie boek bijdragen om meer mensen te mobiliseren? Kortom, waarom moeten we jullie boek lezen?

G&L: We hopen in de eerste plaats dat het boek kan wegen op het debat. Dit is echt nodig. Maar ook voor initiatieven van de vredesbeweging kan je inspiratie halen uit het boek. We reiken tal van argumenten aan om een kritische kijk op de Navo te onderbouwen. Hiermee kan je het klassieke propagandadiscours van de Navo gemakkelijk doorprikken. Afhankelijk van waar je naar op zoek bent, kan je een hoofdstuk(je) lezen en er de argumenten uithalen die je nodig hebt. Je hoeft daarvoor trouwens niet akkoord te gaan met alle aspecten van ons ideologisch kader. Tot slot is het boek een waarschuwing voor de steeds toenemende militarisering, en voor de bedenkelijke humanitaire argumenten die worden aangehaald om dit te verantwoorden.

* Ludo De Brabander en Georges Spriet, Als de Navo de passie preekt, EPO, 312 blz., 22 euro
* De auteurs worden graag uitgenodigd om over hun boek in discussie te gaan of het te komen toelichten. Je kan hen contacteren via vrede@vrede.be

"Als de NAVO in Afghanistan in een Vietnamscenario belandt en moet opstappen, verliest ze haar geloofwaardigheid op militair-strategisch vlak"

Vredesactivist en docent noord-zuidpolitiek Ludo De Brabander schetst economische en geostrategische agenda van NAVO

De NAVO bestaat vandaag zestig jaar. De Noord-Atlantische Verdragsorganisatie evolueerde na de Koude Oorlog van een klassiek defensiebondgenootschap naar een meer globale interventiemacht. Maar de vijand mag dan van gezicht veranderd zijn, de economische agenda van de NAVO is ongewijzigd gebleven, zegt Ludo De Brabander van de vredesbeweging. ‘Het officiële discours van de NAVO strookt niet meer met de realiteit.’

Het is een historische NAVO-top, daar in Straatsburg/Kehl. Dat beseffen ook de vele linkse tegenstanders van de NAVO die massaal zijn afgezakt naar het Frans-Duitse grensgebied en op hun manier een stem willen in het debat. Ook Ludo De Brabander en Georges Spriet van de vredesbeweging tekenen er samen met enkele bussen sympathisanten present. Als ze de grens over geraken tenminste, want uit voorzorg heeft men het Shengen-verdrag tijdelijk opgeheven en zullen er dus opnieuw grenscontroles plaatsvinden. Het zegt iets over wat er op het spel staat in Straatsburg.

Het is meer dan symbolisch: er valt niet alleen iets te vieren, het is ook de eerste NAVO-top voor de nieuwe Amerikaanse president, Barack Obama. En er staan enkele belangrijke punten op de agenda. De NAVO staat voor een kruispunt. Kan en wil ze nog uitbreiden? En zo ja, met wie? De oorlog in Afghanistan lijkt alvast een sleutelrol te spelen in haar toekomst. Het is tegelijk de perfecte illustratie van hoe economische en geostrategische belangen verstrengeld zijn met een militaire interventie, die naar de buitenwereld graag vertaald wordt als een humanitaire missie. Na de val van de muur moest de NAVO op zoek naar een nieuwe bestaansreden. Als klassiek bondgenootschap was haar rol uitgespeeld. Na de Tweede Wereldoorlog had de eerste secretaris-generaal, Lord Ismay, de opdracht van de NAVO nog plastisch omschreven als ‘to keep the Americans in, the Russians out and the Germans down’. Van dat missionstatement blijft sinds de val van het communisme niet veel over.

‘Het Amerikaanse model overeind houden is wat overblijft, een model dat zwaar inzet op economische groei en het veroveren van markten’, zegt De Brabander, die niet alleen woordvoerder is van de vredesbeweging, maar ook noord-zuidbeleid en duurzame ontwikkeling doceert aan de Gentse Arteveldehogeschool, en drie jaar geleden als onafhankelijke kandidaat op de Gentse Groen!-lijst stond. ‘Omdat de ideologische component van de NAVO haast volledig is weggevallen, wordt de economische en de geostrategische agenda van de alliantie opzichtiger. Ze komt steeds openlijker tot uiting via de verdere uitbreiding, de vele partnerschappen en de interventies, waarmee de NAVO haar invloedzone probeert te verruimen.’

Hoe kritiek die transformatie van een defensiebondgenootschap naar een interventiemacht voor de NAVO (lees: vooral voor de VS) is komt tot uiting in ‘Als de NAVO de passie preekt’. Het boek haalde de deadline van de NAVO-verjaardagstop niet en ligt pas op 20 mei in de boekhandel. Maar De Brabander en Spriet, die de NAVO en het internationale veiligheidsbeleid al jaren van dichtbij volgen, leggen wel de vinger op de wonde. Ze beschrijven waarom de veel gehypete term energieveiligheid eigenlijk staat voor energiecontrole, en dan specifiek in het Midden Oosten en Centraal-Azië. In de ruimere regio daarrond woont niet alleen driekwart van de wereldbevolking, in de grond zit ook driekwart van de overblijvende energiebronnen.

‘Met amper 5 procent van de wereldbevolking consumeren de Verenigde Staten een derde van de fossiele brandstoffen. Je kan dat model niet volhouden tenzij je militair, economisch en geostrategisch ook werkelijk alles op alles zet. Niet voor niets riep de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Hillary Clinton, op de G20 in Londen alle bondgenoten op om hun verantwoordelijkheid op te nemen in Afghanistan.’

U stelt dat de afloop in Afghanistan cruciaal is voor het voortbestaan van de NAVO. Waarom?

Ludo De Brabander: ‘Als de NAVO in Afghanistan in een Vietnamscenario belandt en moet opstappen, verliest ze haar geloofwaardigheid op militair-strategisch vlak. Dan kan ze haar mondiale ambities opbergen om dé interventiemacht te zijn die formeel stabiliteit kan organiseren in de buitenzone, en informeel economische en geostrategische belangen kan verdedigen. Daarom moet iedereen zijn verantwoordelijkheid nu opnemen.’
‘Obama begrijpt dat beter dan zijn voorgangers. Hij nam voor het eerst de term exitstrategie in de mond. Maar een exit is alleen mogelijk als je de harten van de Afghanen weet te veroveren en politieke bondgenoten maakt. Militair-strategisch betekent dat meer inzetten op het trainen van de Afghanen, politiek betekent het onderhandelingen aanknopen met het ’softe’ deel van de Taliban.’
‘Een zeer pragmatische politiek, maar een noodzaak want de NAVO beseft dat ze die inspanningen niet eindeloos kan rekken. Je mag niet vergeten welke enorme budgetten zo’n oorlog opslorpt. Irak en Afghanistan zijn in het nieuwe fiscale Amerikaanse jaar 2010 ingeschreven voor 130 miljard dollar (98,1 miljard euro). Dat is een pak geld in tijden van economische crisis.’

Defensie slorpt te veel geld op in crisistijden?

De Brabander: ‘Hoeveel had Obama veil voor zijn economisch herstelplan? Juist ja, ruim 700 miljard dollar. Ontzettend veel in onze ogen. Wel, het is ongeveer één Amerikaans jaarbudget voor defensie. Een economie in crisis kan zo’n inspanning gewoon niet dragen. Ik voorspel dat men zich meer en meer gaat afvragen of dat allemaal nog te verantwoorden is, en of dat geld niet beter naar sociaaleconomisch beleid kan gaan. Dat debat zal ook in Europa worden gevoerd. Want hoe je het ook draait of keert, er is maar één tak die er echt bij wint, en dat is de defensie-industrie.’

‘Een veiligheidsbeleid moet volgens ons gestalte krijgen via een alternatief economisch beleid, op een sociaal en ecologisch verantwoorde manier. Defensie is het brandblusapparaat, terwijl je zou moeten zorgen dat de brand niet uitbreekt. Te gek voor woorden wordt het als je olie op het vuur gooit, zoals de NAVO. In Kosovo brak de hel pas los na de NAVO-bombardementen. De brute militaire interventies in Irak en Afghanistan zouden er nooit gekomen zijn met de VN aan het roer.’

‘Is het trouwens zinvol interventies te organiseren waar conflicten ontstaan met een sociaaleconomische genese? Uit een studie van de Wereldbank blijkt dat de kans op een conflict in de minst ontwikkelde landen 15 keer hoger ligt dan in de ontwikkelde landen. Dan is een militaire interventiestrategie gewoon symptomatologie. Het wordt tijd dat men begint te beseffen dat de NAVO als militaire structuur alleen maar een militair antwoord biedt op wat doorgaans een niet-militair antwoord vraagt.’

Wat u betreft mag de NAVO ophouden te bestaan. Maar dat heeft toch nefaste gevolgen voor België, dat het politieke én het militaire hoofdkwartier van de NAVO huisvest?

De Brabander: ‘We zitten als hoofdstad van Europa en als hoofdkwartier van de NAVO inderdaad in een heel moeilijke situatie. Eigenlijk zijn we verplicht aan allebei de liefde te verklaren. België is altijd een ‘Europalover’ geweest. Dat is duidelijk. Wij verkiezen hier de as Berlijn-Parijs boven de as Londen-Washington. Maar dat betekent niet dat men de NAVO niet wil soigneren. Ik merk trouwens weinig verschil tussen de beleidsnota’s van voormalig defensieminister André Flahaut en huidig defensieminister Pieter De Crem. Alleen de accenten verschillen. Nu voert men een wat meer voluntaristisch beleid. Dat merk je aan de extra manschappen en F-16’s die we naar Afghanistan sturen.’

‘We hebben geleerd voorzichtiger te zijn. Waar dreigde de voormalige Amerikaans minister van Defensie Donald Rumsfeld mee toen hij hoorde dat België tijdens de Irakcrisis op de zogenaamde ‘pralinetop’ Duitsland en Frankrijk had uitgenodigd om te praten over Europese defensiesamenwerking? Met het terugtrekken van het NAVO-hoofdkwartier. Dat zou voor België los van een handvol economische voordelen een ontzettend prestigeverlies betekenen. We hebben hier dus al bij al weinig keuze. Goed schipperen is de boodschap.’

Er liggen nog steeds kernbommen in Kleine-Brogel. Voor de vredesbeweging is dat altijd het gedroomde dossier geweest om de publiek opinie te beroeren. Maar nu ook in de NAVO stemmen opgaan om ze weg te halen, lijken jullie een probleem te hebben.

De Brabander: ‘Ja, misschien wel. Toegegeven, de NAVO heeft flink wat te winnen bij de afbouw van haar nucleair arsenaal. Kernwapens liggen niet goed in de publieke opinie. Door ze weg te halen kan de NAVO haar imago oppoetsen. Veel hangt natuurlijk af van de bilaterale relatie tussen Washington en Moskou, en de wil om verder te ontwapenen (gesprekken daartoe zijn onlangs aangeknoopt tussen Obama en zijn Russische ambtsgenoot Medvedev, red.).’

‘Meer en meer stemmen in het politiek-militaire establishment verklaren ondertussen dat de nucleaire politiek van de NAVO gedateerd is, onlangs nog de voormalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Henry Kissinger. Obama lijkt ook de nucleaire arsenalen in de niet-nucleaire staten te willen ‘herbekijken’, omdat ze militair-strategisch nog weinig zin hebben. Hoewel, in feite liggen alleen de Amerikanen in de NAVO nog dwars, want ook in België is er een politieke meerderheid om die kernbommen weg te halen. Uiteindelijk waren die bommen de voorbije jaren meer een paraplu om de verantwoordelijkheid over de verschillende NAVO-lidstaten te verdelen dan een echte afschrikking.’

De Israëlische krijgskundige en polemoloog Martin van Creveld, een van de vijanden van de vredesbeweging, houdt voet bij stuk: ‘Kernwapens hebben de wereld behoed voor een derde Wereldoorlog, en dat doen ze nog steeds.’

De Brabander: ‘Terwijl het net zo goed anders had kunnen lopen. Dat heeft de Cubacrisis aangetoond. Het risico was gewoon veel te groot. Daar komt bij dat de wederzijdse dreiging tussen West en Oost altijd sterk is opgeblazen. De NAVO moest haar defensieuitgaven toch kunnen verantwoorden. Bovendien, is het niet absurd veiligheid en stabiliteit na te streven op een manier die kan leiden tot onveiligheid en zelfdestructie?’

Minister van Defensie Pieter De Crem verdedigt de werkzaamheden van Belgische para’s in Afghanistan. ‘De inzet van de Belgische soldaten is hoe dan ook noodzakelijk’, zei hij vanmorgen bij aankomst voor een verrassingsbezoek aan het land.

Het is de eerste keer dat de para’s zijn ingezet in een internationale operatie in Afghanistan, onderstreept De Crem. ‘Tot nu toe is de missie goed verlopen.’ Hij bevestigde dat ‘onze mensen zich voor het eerst met de Afghanen hebben geëngageerd’. Belgische instructeurs vergezelden een Afghaans bataljon bij een schoonmaakoperatie tegen vijandige elementen ergens in het noorden van Afghanistan.

De Crem verzekerde dat de missie conform het mandaat is voor het instructieteam. We opereren alleen in de zone waar de noordelijke regionale bevelvoering van de ISAF actief is en die als stabieler dan de rest van het land geldt. ‘Het standpunt van de regering blijft zeer duidelijk: geen grondtroepen in het zuiden.’ Daar hebben Navo-strijdkrachten het dagelijks aan de stok met Taliban-opstandelingen. Niettemin is het nergens in Afghanistan veilig, zegt de minister.

‘Geen missie zonder gevaar’

De Crem geeft toe dat er risico’s aan de missie verbonden zijn. ‘Er bestaan geen missies zonder gevaar. Dat is ook moeilijk in deze risicovolle omgeving’, aldus De Crem. ‘Maar we moeten dit doen voor de toekomst van Afghanistan. Ons land speelt een belangrijke rol in de stabilisering van het land, in de aanloop naar de presidentsverkiezingen later dit jaar’, zegt De Crem nog.

De oppositie is niet te spreken over de inzet van Belgische para’s bij een grondoffensief tegen opstandelingen in Afghanistan. Volgens een aantal parlementsleden is het helemaal niet de bedoeling dat de para’s ook op het terrein worden ingezet.

Verrassingsbezoek

Minister De Crem is vanmorgen aangekomen in Afghanistan voor een verrassingsbezoek aan de Belgische troepen die er gestationeerd zijn. Hij wordt vergezeld van generaal Charles-Henri Delcour, de nieuwe Chef Defensie.

Delcour en De Crem arriveerden in Kunduz, waar een honderdtal Belgische militairen verblijft. Daarna reizen ze door naar Kaboel, waar driehonderd Belgen de veiligheid van de internationale luchthaven verzekeren.

Tenslotte zal de delegatie ook een bezoek brengen aan de zuidelijke provincie Kandahar. Daar bieden vier Belgische F-16’s ondersteuning voor de internationale troepenmacht (ISAF).

Bron: DS, 22/04/2009

Premier Van Rompuy beloofde het voorbije weekend een extra inspanning van België voor de Navo-operatie in Afghanistan. Zowat iedereen beklemtoont intussen dat er niet gestreefd wordt naar een militaire overwinning en minister De Crem beweerde zelfs dat er geen oorlog is in Afghanistan. Toch is het militaire budget voor de Belgische tussenkomst daar een tienvoud van het humanitaire budget.

In MO*61 schreven wij nog dat België dit jaar zo’n 42 miljoen euro aan militaire uitgaven zou doen in Afghanistan, tegenover ongeveer 7 miljoen euro humanitaire bijstand. Wouter De Vriendt (Groen!) vroeg dat even na bij het Rekenhof, dat de cijfers die ons destijds bezorgd waren corrigeert. Minister De Crem geeft in 2009 in totaal niet minder dan 76 miljoen euro uit voor de aanwezigheid in Afghanistan. De Vriendt: ‘Dat is meer dan het tienvoudige van wat aan ontwikkelingssamenwerking besteed wordt. Dat toont meteen dat we verkeerde strategische prioriteiten leggen.’ Het Rekenhof bekritiseert Defensie bovendien voor een gebrek aan transparantie en gedetailleerde informatie.

Ook de parlementaire opvolgingscommissie voor buitenlandse operaties wordt in het ongewisse gelaten. De Vriendt en collega commissielid Ludwig Vandenhove (sp-a) klagen erover dat het al sinds tweede kerstdag geleden is dat de betrokken kamerleden en senatoren samenkwamen –ook al zijn die commissieleden bereid om de confidentialiteit van de informatie te respecteren. Door alle informatie over de operatie in Afghanistan vertrouwelijk te verklaren, wordt de democratische controle op zowel uitgaven als inzet van militairen echter zo goed als onmogelijk gemaakt. Nochtans zei Navo secretaris-generaal De Hoop Scheffer, bij zijn bezoek aan Commissie voor Buitenlandse Betrekkingen en voor de Landsverdediging van de Belgische Senaat op 19 januari: ‘Allereerst ben ik, als voormalig parlementslid, overtuigd van het belang van het parlementaire debat.’ Al voegde hij daar meteen een zinnetje aan toe dat de ruimte voor debat betrekkelijk klein maakte: ‘Het komt u, parlementsleden, toe de Navo te steunen.’

Minister De Crem heeft nog nooit publiek geantwoord op vragen over de inzet van de vier F16’s in Kandahar. Nochtans blijkt telkens weer uit cijfers van de Verenigde Naties dat de meeste burgerslachtoffers die regeringsgezinde troepen in Afghanistan maken, vallen bij luchtoperaties. In 2008 is dat aantal burgerslachtoffers met veertig procent gestegen tegenover 2007, een tendens die parallel loopt met de exponentiële stijging van het aantal luchtbombardementen in 2008. Een recent rapport van de International Crisis Group -Afghanistan: New U.S. Administration, New Directions- adviseert om het gebruik van luchtbombardementen drastisch te verminderen, net omdat ze zoveel burgerslachtoffers maken. ‘Weten of, hoe vaak en met welke gevolgen onze F16’s bombarderen, is dan ook essentiëel’, zegt een gefrustreerde Wouter De Vriendt. Elke bijkomende burgerdode ondergraaft immers de al geringe steun voor de aanwezigheid van westerse troepen en vergroot met andere woorden het veiligheidsrisico voor alle landgenoten in Afghanistan, militairen én burgers. Het feit dat minister De Crem zelfs weigert om onder de mantel van de vertrouwelijkheid hierover te communiceren, laat weinig goeds vermoeden over het aankomende debat over bijkomende inzet van Belgische militairen, bijvoorbeeld om de verkiezingen later dit jaar te beschermen of om de Amerikaanse surge-strategie te ondersteunen.

Tijdens een radio-interview over de extra inspanningen in Afghanistan reageerde De Crem dit weekend zelfs door te zeggen: ‘Het gaat hier niet om een oorlog.’ Waar het volgens De Crem wel over gaat, is over ‘een militaire aanwezigheid die het mogelijk moet maken dat er een economisch weefsel wordt opgebouwd, dat nodig is om de drugshandel tegen te gaan die het internationaal terrorisme financiert dat al zo dicht is gekomen dat er aanslagen zijn gepleegd in Londen, Parijs en Madrid.’ Over welke aanslagen in Parijs de minister het heeft, is niet meteen duidelijk. Bovendien heeft de hele ISAF-operatie die door de Navo geleid wordt nauwelijks iets gedaan tegen de papaverkweek of zelfs tegen de drugslaboratoria. Tijdens een interview met een hoge Navo-militair bij een recente reportagereis in Afghanistan, zei die commandant: ‘We weten waar de laboratoria zijn, maar we mogen niet optreden.’ De commandant beweerde verder dat ISAF harde bewijzen op tafel heeft gelegd van de betrokkenheid van Ahmed Wali Karzai -de broer van de president- bij de drugseconomie. De president heeft geen vinger  uitgestoken. Toen de gouverneur van Kandahar, majoor-generaal Rahmatullah Raufi, op drie december ontslag nam, motiveerde hij dat door te zeggen dat hij een conflict had met niet nader genoemde “machtige personen”. Dat maakte voor iedereen duidelijk dat hij het over A.W. Karzai had.

De klemtoon die De Crem in de bijkomende inzet van België wil leggen op de opleiding van de Afghaanse politie en leger wordt ondersteund door verschillende internationale rapporten, waarond ook het geciteerde rapport van de International Crisis Group van 13 maart. Over de suggestie van de Crem dat minister Michel van Ontwikkelingssamenwerking Michel ook een duit in het zakje van de militaire tussenkomst kan doen, bestaat veel meer discussie.

Bron: MO*, 25/03/2009

Western forces in Afghanistan acknowledged on Thursday they had killed six civilians in an air strike, just days after apologising for a similar incident that killed five.

Civilian deaths caused by foreign troops hunting the Taliban have become a major cause of friction between the Afghan government and its Western backers, and sapped support for the presence of international forces in the country.

The NATO-led force in Afghanistan said in a statement on Thursday that it had concluded after a joint investigation with Afghan authorities that six civilians were killed, along with four insurgents, in Monday’s air strike in Kunar province.

Fourteen civilians were wounded.

U.S.-led troops acknowledged last week that they killed five civilians in Khost province.

President Hamid Karzai on Thursday summoned the commander of Western troops in Afghanistan, U.S. General David McKiernan, to demand an explanation, Karzai’s office said.

Deep regret

The general expressed “deep regret that despite continued efforts by NATO and coalition forces, civilians were mistakenly killed” in the two incidents, it added.

McKiernan’s NATO-led force had initially said that Monday’s raid had been targeting militants in an area where it saw no evidence of a civilian presence. Afghan officials said the attack killed six civilians, including two small children.

The number of civilians killed in operations by foreign forces fighting a Taliban-led insurgency has steadily climbed, reaching hundreds last year, according to human right groups and the Afghan government.

Western commanders have lately acknowledged that killing civilians — often because of an over-reliance on air power — has cost their troops vital support among ordinary Afghans.

Commanders say they are now taking new measures to reduce civilian casualties, and also to investigate and apologise more quickly when they do kill them.

U.S. and NATO commanders say insurgents are still responsible for the majority of civilian deaths. Violence has surged in recent years with Taliban fighters having managed to extend the size and scope of their attacks.

Bron: Reuters, 16/04/2009

Since its birth the North Atlantic Treaty Organization has envisioned the use of nuclear weapons against non-nuclear nations.

One of the fundamental purposes for the creation of NATO in 1949 was to introduce the permanent stationing of nuclear weapons in Europe. In a Europe that, in 1949, had no nuclear nation and no atomic bombs of its own.

Whether the United States after the devastating display of its new weapon over the Japanese cities of Hiroshima and Nagasaki in August of 1945 deployed atomic bombs in Europe prior to 1949 will perhaps never be revealed, though reports claim that in 1948 Washington endorsed the deployment in Great Britain of B-29 strategic bombers capable of carrying bombs with nuclear warheads.

What is certain is that after the founding of NATO on April 4, 1949 US nuclear weapons were stationed in several member countries and that several hundred remain on the continent to this day.

The launching of the alliance in no way signalled the beginning of a post-World War II reality in Europe but a continuation of the war, with the former Axis powers Germany and Italy incorporated into NATO and the Soviet Union the new adversary.

On his way to the American White House in January of 1953 General Dwight D. Eisenhower, formerly Supreme Commander of the Allied forces in Europe, became NATO’s first Supreme Commander in 1951. Even the title didn’t change.

What had changed was that a military alliance had been formed in Europe by the only nuclear power at the time, the United States.

The official NATO handbook, reflecting on the nuclear doctrine of the bloc since its inception, says:

“During the Cold War, NATO’s nuclear forces played a central role in the Alliance’s strategy of flexible response….[N]uclear weapons were integrated into the whole of NATO’s force structure, and the Alliance maintained a variety of targeting plans which could be executed at short notice. This role entailed high readiness levels and quick-reaction alert postures for significant parts of NATO’s nuclear forces.” (http://www.nato.int/docu/handbook/2001/hb0206.htm+nato+nuclear+warheads&cd=1&hl=en&ct=clnk&gl=us)

NATO was inaugurated on April 4, 1949. The Soviet Union tested its first atomic bomb on August 29, 1949.

In that almost five month hiatus NATO had a nuclear monopoly in Europe. With current US and NATO plans for integrated missile defense and with ongoing air patrols over the Baltic Sea, the Alliance is attempting to reassert its strategic, nuclear dominance over the continent, a topic to be addressed in more detail later.

From 1949 onward NATO’s nuclear doctrine has been one described as “flexible response”; that is, the first use of nuclear weapons against a conventional, non-nuclear opponent or for what had been a conflict with conventional weapons.

Its Article 5 mutual military assistance obligation was enforced, as noted earlier, several months before the Soviet Union had even tested an atomic weapon.

The rationale employed for this policy was that the Soviets at the time possessed conventional military superiority on the European continent and in the event of an armed conflict with the USSR the United States and its new NATO allies would resort to atomic attacks.

The Alliance’s Defense Doctrine of November 1949 called for insuring “the ability to carry out strategic bombing including the prompt delivery of the atomic bomb. This is primarily a US responsibility assisted as practicable by other nations.”

The deployment of US nuclear weapons in Europe was effected through what is known as “nuclear sharing,” the basing of nuclear weapons on the territories of NATO non-nuclear weapon states.

By the mid-1950s the US had confirmed the deployment of nuclear arms in Britain and the Federal Republic of Germany.

The stationing of such weapons increased steadily so that by the early 1970s there were an estimated 7,300 US nuclear weapons deployed in Europe.

As to what use these weapons might be put to, US National Security Archive documents released five years ago provide a horrifying indication.

In a meeting of the National Security Council in 1973 chaired by the National Security Adviser (and Secretary of State) of the time Henry Kissinger, the Chairman of the Joint Chiefs of Staff Vice Adm. John P. Weinel, seemingly without reservation or regret, announced this plan:

“Now our objective is (to destroy) 70 percent of the floor space of war-supporting industry. A better criterion would be the post-recovery rate plus hitting the Soviet Army to prevent it from overrunning Europe.
“Another choice is to go for people - a goal of 70 million Russians for example.”
(Associated Press, November 24, 2004)

Although the bombs stored in Europe were American and under the control of the Pentagon, war plans called for their loading onto fellow NATO nation’s bombers for use against the Soviet Union and its (non-nuclear) Eastern European allies.

The Alliance states hosting the weapons were Belgium, Britain, Germany, Italy, Greece, the Netherlands and Turkey.

All except for Greece still house US nuclear arms on their territory.

With the dissolution of the Soviet-led Warsaw Pact in 1989 and of the Soviet Union itself two years later, NATO scaled back on nuclear weapons stationed in its member states but has retained several hundred to the present moment.

Several hundred tactical nuclear bombs and the advanced aircraft capable of delivering them are still in NATO’s arsenal in a post-Cold War Europe in which Russia is the only potential target.

The Strategic Concept adopted by the Alliance in April of 1999 - when NATO proved to be what its opponents had always suspected it was intended to be, an alliance for waging war as it was at the time against Yugoslavia -  reaffirmed its commitment to its nuclear posture:

“The supreme guarantee of the security of the Allies is provided by the strategic nuclear forces of the Alliance, particularly those of the United States; the independent nuclear forces of the United Kingdom and France, which have a deterrent role of their own, contribute to the overall deterrence and security of the Allies.

“A credible Alliance nuclear posture and the demonstration of Alliance solidarity and common commitment to war prevention continue to require widespread participation by European Allies involved in collective defence planning in nuclear roles, in peacetime basing of nuclear forces on their territory and in command, control and consultation arrangements. Nuclear forces based in Europe and committed to NATO provide an essential political and military link between the European and the North American members of the Alliance. The Alliance will therefore maintain adequate nuclear forces in Europe.”

Although the Pentagon has never and still doesn’t acknowledge the true figures, the Federation of American Scientists estimates there are between 200 and 350 warheads at bases in Britain, Germany, the Netherlands, Belgium, Italy and Turkey.

A Time Magazine report of June of last year revealed that “The U.S. keeps an estimated 350 thermonuclear bombs in six NATO countries. In four of those — Belgium, Germany, Italy and the Netherlands — the weapons are stored at the host nation’s air bases, where they are guarded by specially trained U.S. military personnel.

“A ‘burden-sharing’ agreement that has been at the heart of NATO military policy since its inception.

“Although technically owned by the U.S., nuclear bombs stored at NATO bases are designed to be delivered by planes from the host country.”

The bombs include B61-3, B61-4, and B61-10 nuclear weapons at eight different bases.

The B-61 in its latest variant, the 1997 Mod 11, is a thermonuclear gravity bomb and 180 are estimated to be stationed on European airbases under the NATO nuclear sharing arrangement. It is the standard contemporary American nuclear bomb.

The basing of nuclear arms in non-nuclear-weapon states with the further intent of their being used by warplanes of the latter under NATO “burden sharing” and “nuclear sharing” agreements runs afoul of the 1968 Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons [Nuclear Non-Proliferation Treaty or NPT).

Article I of the Treaty states:

"Each nuclear-weapon State Party to the Treaty undertakes not to transfer to any recipient whatsoever nuclear weapons or other nuclear explosive devices or control over such weapons or explosive devices directly, or indirectly; and not in any way to assist, encourage, or induce any non-nuclear-weapon State to manufacture or otherwise acquire nuclear weapons or other nuclear explosive devices, or control over such weapons or explosive devices."

Article II continues:

"Each non-nuclear-weapon State Party to the Treaty undertakes not to receive the transfer from any transferor whatsoever of nuclear weapons or other nuclear explosive devices or of control over such weapons or explosive devices directly, or indirectly; not to manufacture or otherwise acquire nuclear weapons or other nuclear explosive devices; and not to seek or receive any assistance in the manufacture of nuclear weapons or other nuclear explosive devices."

Five of the six NATO nations still hosting US nuclear weapons and obligated to deploy their own aircraft to use them if ordered to are non-nuclear-weapon states: Belgium, Germany, Italy, The Netherlands and Turkey.

Last June a spokesman for the Global Peace and Justice Coalition in the Turkish city of Adana, only a few kilometers from the Incirlik air base used for decades by the US and NATO, asserted that Incirlik contained the largest amount of US nuclear weapons outside the United States itself and "We have organized many protests for this base of war to be shut down and for the disarmament of the nuclear warheads. We do not wish to see Adana and Turkey becoming Hiroshima. We will not give up." (Turkish Daily News, June 30, 2008)

In the same month a German federal official, Ulrich Wilhelm, stated that his nation was duty-bound to the use of nuclear arms as an alleged military deterrent and added, "For the foreseeable future....we remain of the view that a deterring military capacity includes not only conventional capacity but also nuclear components." (Agence France-Presse, June 23, 2008)

Up to 20 US nuclear warheads are reportedly deployed at the German airbase in Buechel, where they can be mounted on German Tornado fighter planes for missions to the east. An additional 130 American warheads are suspected to be stored at the US airbase in Ramstein for similar purposes.

German peace groups and the Left Party have for years demanded the removal of the weapons and a nuclear-free Germany.

In December of 2007 the mayors of the Italian cities of Aviano and Ghedi, which both host dozens of US nuclear warheads, signed a petition demanding the abolition of all nuclear weapons.

"Stefano Del Cont, mayor of Aviano since June, said he and Anna Giulia Guarneri, the mayor of Ghedi, joined hundreds of other city leaders around the globe in seeking the ban. They’re all members of Mayors for Peace, an organization started in the 1980s by the mayor of Hiroshima — one of two Japanese cities hit by atomic bombs at the end of World War II." (Stars and Stripes, December 18, 2007)

The references to Hiroshima by both the Turkish and Italian opponents of nuclear warheads in their nations under NATO obligations are not alarmist.

In January of 2008 an 150-page manifesto was prepared for the then upcoming NATO summit in Bucharest, Romania by General John Shalikashvili, the former chairman of the US joint chiefs of staff and NATO Supreme Commander, General Klaus Naumann, Germany's former top military commander and ex-chairman of NATO's Military Committee, former Dutch chief of staff General Henk van den Breemen, former French chief of staff Admiral Jacques Lanxade and British field marshal and ex-chief of the general staff and the defence staff Lord Inge.

It stated inter alia that "The first use of nuclear weapons must remain in the [NATO] quiver of escalation as the ultimate instrument to prevent the use of weapons of mass destruction” as well as demanding the “end of European obstruction of and rivalry with Nato,” and “the use of force without Security Council authorisation….”

As recently as this January NATO Supreme Commander General John Craddock reinforced the point, stating:

“[T]he fact is there is strategic need and advantage for nuclear weapons….The alliance has made the decision to have them. There has been no debate to retrograde them out.” (GovExec.com, January 9, 2009)

Pentagon chief Robert Gates commissioned a report that was released on January 8 of this year which urged that the “United States should keep tactical nuclear bombs in Europe and even consider modernizing older warheads on cruise missiles….”

The report included the contention that “The presence of U.S. nuclear weapons in Europe remains a pillar of NATO unity.”  (Washington Post, January 9, 2009)

NATO has come full circle. Or rather it has never abandoned its plans for nuclear superiority, only now not only in Europe and the so-called Euro-Atlantic sphere, but globally. And it no longer hides its intention to use nuclear weapons first and against non-nuclear nations.

Since the accession of the three Baltic nations of Estonia, Latvia and Lithuania into NATO in April of 2004, Alliance warplanes have flown air patrols over the Baltic Sea region in six month rotations by member states.

Most all the NATO partners have used the jet fighter of choice for most Alliance members, the US Raytheon-produced F-16. (France has used Mirages and Poland and Romania MIGs.)

Though a jet fighter, the F-16 is a modern multirole combat aircraft which among other capabilities has that of dropping 1,000-pound bombs as it has in Iraq and Afghanistan and of firing cruise missiles. Cruise missiles can be equipped with nuclear warheads.

Raytheon has recently successfully tested its Network Centric Airborne Defense Element missile defense system on the F-16 with the intercept of a test ballistic missile.

The US Baltic rotations have employed the F-15 Eagle, the latest version of which, the F-15E Strike Eagle, is equipped with laser-guided Bunker Buster bombs and anti-satellite missiles.

NATO warplanes flying over the Baltic Sea states are within a four minute flight from Russia’s second-largest city, St. Petersburg.

See:

Baltic Sea: Flash Point For NATO-Russia Conflict
http://groups.yahoo.com/group/stopnato/message/37592

The most advanced current US stealth bomber, the B-2 Spirit, is described by its manufacturer, Northrop Grumman, as “a low-observable, strategic, long-range, heavy bomber capable of penetrating sophisticated and dense air-defense shields. It is capable of all-altitude attack missions up to 50,000ft, with a range of more than 6,000nm unrefuelled and over 10,000nm with one refuelling, giving it the ability to fly to any point in the world within hours.”

Its prospective replacement, the New or Next Generation (2018) Bomber, will be yet more difficult if not impossible to detect with radar and repulse by air defenses and would be the warplane of choice to deliver nuclear payloads deep inside the interior of an intended target nation as it is able to “survive in hostile airspace for extended time” and can carry nuclear weapons.

The deployment of either of the above to Europe would raise an alarm in Russia for just that reason, but could be done under NATO “mutual defense” auspices, either to Poland and the Baltic states or to newly-acquired US strategic airbases in Bulgaria and Romania, directly across the Black Sea from Russia.

See:
Black Sea: Pentagon’s Gateway To Three Continents And The Middle East
http://groups.yahoo.com/group/stopnato/message/37498

Cloaked in secrecy as they have been for more than half a century, if US warheads are transported from bases in Germany to Poland, Estonia or Bulgaria, it won’t be reported on the evening news.

The air component is an integral part of a broader strategy that also includes nuclear cruise missiles and the third position American missile shield plan for Eastern Europe that would serve as the foundation for a NATO continent-wide missile system.

A commentary in the Russian Information Agency Novosti of almost two years ago provided this unnerving scenario:

“[L]ong-range cruise missiles should be launched from [several] areas to hit Russian ICBM silos. Their flying time to targets is between 2.5 and
three hours. The American ABM in Europe is supposed to destroy the surviving Russian missiles. This is the whole point….[T]here are numerous indications of a war in the making.”

On the issue of so-called missile defense plans for NATO nations in general and new member states in Eastern Europe in particular, see:

21st Century Star Wars And NATO’s 60th Anniversary Summit
http://groups.yahoo.com/group/stopnato/message/36725

Last month the same above-cited Russian source warned that, “The missile defense problem has nothing to do with Iran, but it cannot be separated from Russia’s relations with NATO countries. It is impossible to pluck the issue of missile defense out of the whole range of security issues in Europe….At the end of the day the possible deployment of American bases with strike weapons in the new NATO member countries is no less of a threat than the deployment of a missile defense system or the possible accession of Georgia and Ukraine to NATO.”

No less a Western establishment authority as the Council on Foreign Relations recently quoted an expert acknowledging that “[Russia believes] that nuclear missiles will be deployed in Poland near Russia and these nuclear missiles will have also a first-strike capability and could hit Moscow before [Russia's response] could get airborne, so this is going to actually be seen not so much as missile defense as a deployment of first-strike capability.” (Council on Foreign Relations, March 18, 2009)

Although the deployments of US warplanes, missiles and nuclear warheads in Europe are often presented as bilateral arrangements between Washington and the respective host countries, in fact they are an inevitable and ineradicable component of NATO relations and demands.

Self-styled global, 21st Century NATO will meet for its sixtieth anniversary summit in France and Germany in three days and is expected to craft a new Strategic Concept, one that will leave few spots on Earth unaffected.

And it will reaffirm its policy of basing and when it deems fit using nuclear weapons.

Bron: Global Research, 31/03/2009

Zoals verwacht is er slechts één beeld de wereld rondgegaan: dat van zware rellen en brandende gebouwen. De duizenden betogers uit tientallen verschillende landen, met een duidelijke boodschap aan de regeringsleiders kwamen niet echt in beeld. Wat niet kan gezegd worden van diezelfde wereldleiders die in grote kameraadschappelijkheid samen over de Europabrug flaneerden onder het geraas van een aantal Franse gevechtsvliegtuigen die de Franse driekleur in de lucht tekenden.

Veel goed doordachte propaganda, maar ten koste van wat? Ten kost van de belastingbetaler die zowat 150 miljoen dollar lichter gemaakt werd door de overweldigende veiligheidsmaatregelen. Maar ook ten koste van de democratische basisprincipes. In het buitenland gaat de NAVO de westerse waarden gaan verdedigen, maar in eigen land worden ze ondertussen overboord gegooid.

Over de betoging werd reeds maanden onderhandeld tussen de internationale stuurgroep van de vredesbeweging en de Franse autoriteiten. Die laatsten weigerden categoriek een betoging in Straatsburg stad te laten doorgaan. Vreemd vinden die kleine Belgen dat, immers in Brussel wordt zowat maandelijks een grote top georganiseerd. Als er al betoogd moet worden dan mag die doorgaan ver buiten de stad. Uiteindelijk werd er gekozen voor een betoging aan de Rijn, aan de Europabrug. Een route werd uitgestippeld volledig buiten de oude stad. De route loopt langs een grote industrielaan en op een eilandje langs de Rijn. Een perfecte route om door niemand gehoord te worden en zeker niets te vernielen, maar enfin toch nog een route en een betoging.

Maar ook daar werd een stokje voor gestoken door de Franse autoriteiten… Het eilandje is toegankelijk via twee bruggen aan Franse kant en een aan Duitse kant. De brug langs waar alle betogers naar het eiland wilden gaan vanuit Frankrijk werd reeds afgesloten in de voormiddag (om de legendarische foto met Obama over de Europabrug mogelijk te maken). Met een eerste confrontatie tussen de politie en de betogers als gevolg.

Wij getroostten ons de moeite om via de tweede brug naar het eilandje te trekken, een omweg van een extra uur wandelen. Eens aangekomen zagen we een tweeduizendtal betogers wachten aan het podium onder het geraas van laag overcirkelende helikopters, tot de Franse autoriteiten de brug zouden openen en alle betogers zouden arriveren. Toen dat rond één uur gebeurde, trokken honderden gemaskerde betogers verder door naar de Europabrug om hun woede te koelen. Aan de andere kant van de Europabrug, in Duitsland, wachtten zowat zevenduizend Duitse betogers om de internationale betoging te vervoegen.Maar de Duitse politie liet hen niet door. Een eerste gebouw werd in brand gestoken, een oud douanegebouw. Enkele brandweerwagens stonden een paar honderd meter verder opgesteld maar kwamen vreemd genoeg niet blussen. Ook de politie greep niet in. Daarna werd er brand gesticht in een apotheek, de enige die deze arme buitenwijk van Straatsburg  rijk is en daarna volgde een Ibis-hotel. En nog duurde het zeer lang voor de politie tussenbeide kwam. Vreemd, vreemd, vreemd. Ze stonden nochtans massaal te wachten aan de zijlijn.

Ondertussen was de betoging eindelijk vertrokken geraakt, met zeker een uur vertraging, maar ondertussen was ook de brug aan de Franse kant opnieuw afgesloten door de politie. Absurd. De vooropgestelde route kon op die manier niet gemaakt worden. De betoging met enkele tienduizenden betogers werd noordwaarts gedreven, in de richting van een buurt met veel industriële gebouwen en altijd maar smaller wordende straatjes, in de richting van de door  brandweerwagens geblokkeerde straat waar het hotel aan het uitbranden was. Zoals te verwachten was liep de betoging dood op een blokkade van de politie, terwijl de achterkant van de betoging afgesloten raakte met het rangeren van twee goederenwagons over de toegangsweg. Een absurde situatie: duizenden betogers met inbegrip van vele honderden gemaskerde en met stenen gewapende militanten werden klem gezet midden in een buurt waar de stenen voor het rapen lagen. Een uitnodiging voor geweld zeg maar. En dat liet niet lang op zich wachten. Traangas, politiecharges, stenenregens, duizenden die in paniek van links naar rechts holden met tranen in de ogen en een  verdere vernieling van gebouwen.

Een totaal absurd en waanzinnig schouwspel dat er alle schijn van had georkestreerd te zijn door de Franse veiligheidsdiensten die in massale getale aanwezig waren, met een viertal (!) helikopters die over de betoging cirkelden. Jaren van voorbereiding en duizenden veiligheidstroepen konden dit niet voorkomen? Dat betekent dat ofwel de Franse autoriteiten totaal incompetent zijn ofwel dat dit apocalyptisch schouwspel totaal in scene werd gezet met de vredesbeweging als ongevraagde figuranten.

De Franse president Sarkozy heeft in ieder geval op korte termijn z’n s slag thuis gehaald: de NAVO-tegenbeweging werd met veel succes gecriminaliseerd. Maar de bevolking in Straatsburg weet wellicht wel beter. Duizenden manifestanten trokken vreedzaam door de straten met kleurrijke vlaggen en accurate beschuldigingen aan het adres van onze regeringsleiders. Manifestanten van alle leeftijden en van een zeer diverse pluimage die zich bovendien veel moeite getroostten om naar Straatsburg te komen: uren onderweg, pesterige politiecontroles en ontelbare wegversperringen en blokkades.

Sommigen zullen zich na deze gewelddadige namiddag laten afschrikken hebben om in de toekomst nog te participeren aan dergelijke manifestaties. Maar voor vele andere betogers is het masker van die abstracte organisatie genaamd NAVO en bij uitbreiding van onze regeringleiders die de NAVO bewust richting en middelen geven, afgevallen. Niet alleen orkestreren onze regeringsleiders ongevraagde en onwettige oorlogen in het buitenland, maar zij beschouwen en behandelen ook de eigen kritische bevolking als criminelen. Hoe lang kan onze maatschappij dergelijke ondemocratische praktijken nog verder verdragen zonder zelf wezenlijk te veranderen en te degenereren tot totalitaire politiestaat? Het is werkelijk niet teveel gevraagd: 60 jaar NAVO is genoeg, afschaffen die handel.

Dit opiniestuk verscheen ook in de Morgen op 07/04/2009.

Bron: Vrede, 07/04/2009

Zo’n zes kilometer ten zuiden van Straatsburg ging een NAVO-tegenconferentie door in een sporthal. Op het openingsdebat waren zo’n 350 mensen aanwezig maar er ontbraken twee sprekers: Tariq Ali en Bianca Jagger. Het vliegtuig van president Obama landde namelijk tezelfdertijd met hun vliegtuig, waardoor alle verkeer rond de luchthaven stilgelegd werd en alle reizigers dus voor onbepaalde tijd vast kwamen te zitten.

Na het verkorte panel was het tijd voor drie reeksen van workshops. Net zoals op de internationale sociale fora is er ook hier sprake van een wildgroei aan workshops. Uit de meer dan 20 workshops koos ik er eentje over de NAVO kernwapenstrategie. Sprekers van dienst waren Jackie Cabasso, een Amerikaanse die zich reeds dertig jaar verdiept in kernwapens en oa werkzaam is als coördinatrice van Mayors for Peace regio Noord-Amerika en Pierre Villard, co-president van het Franse Movement de la Paix.

Jackie waarschuwde voor het verschil tussen retoriek en praktijk wat betreft Obama’s kernwapenbeleid. In de VS wordt het kernwapenbeleid herzien, wat vastgelegd wordt in een zogenaamde Nuclear Posture Review. Het kernwapenbeleid dat steunt op nucleaire afschrikking is steeds onveranderd gebleven sedert 1945, na de verwoesting van Hiroshima en Nagasaki. Onder Clinton (1994) en onder Bush (2001) gebeurden er reeds herzieningen maar van de nucleaire afschrikking en het recht op eerste gebruik is nog steeds niet afgeweken.

Aan de ene kant is er hoop voor de vredesbewegingen dat er eindelijk afgestapt wordt van de Koude Oorlogsmentaliteit tussen de VS en Rusland wat betreft kernwapens. De Russische president Medvedev en Obama zijn van plan om voor het eind van het jaar een nieuw kernontwapeningsakkoord te tekenen, zo besloten zij in de marge van de G20 top in Londen afgelopen week. Hoop op verandering dus met een mogelijke reductie tot 1000 à 1500 kernwapens voor elke partij, en Jackie geeft Obama voorlopig het voordeel van de twijfel.

Maar veel dingen blijven ook hetzelfde. Obama’s administratie is namelijk gevuld met mensen die de oude ideeën blijven aanhangen, zoals Gates die aanblijft als minister van defensie.  Of zoals Ellen Tauscher, toponderhandelaar voor Obama inzake kernontwapening, die het idee van een verdrag op een allesomvattende stop op kernwapentests (CTBT) wel ziet zitten omdat de VS toch reeds het voordeel heeft dat het kernwapens kan testen in labo’s. Onderhandelen over verdere kernontwapening staat de idee van nucleaire afschrikking niet in de weg.

En wat met de budgetten? De 52,8 miljard dollar die er voorzien was onder Bush voor kernwapens (op een totaal defensiebudget van meer dan 700 miljard dollar) lijkt niet te zullen afnemen onder Obama.

Ook de algemene context van het Amerikaanse systeem blijft gelijk: de meer dan 700 Amerikaanse militaire basissen wereldwijd, daar wordt niet aan geraakt.

Bovendien is er ook een grote groep die belangen heeft bij de nucleaire wapenindustrie die ondertussen zwaar lobby aan het voeren is: Amerikaanse generaals, de leiding van de militaire onderzoekscentra, en vele anderen publiceerden de ene policy paper na de andere in 2008. En die papers stonden niet bepaald vol van kernontwapening, integendeel.

Daarna kreeg Pierre het woord. Ook hij waarschuwde voor een overdreven optimisme onder president Sarkozy ivm kernontwapening. Ja, misschien wordt er geld vrijgemaakt voor de slachtoffers van kernwapentests uit het verleden. En ja, misschien zal Frankrijk zijn kernwapenarsenaal met 50 stuks verminderen tot een goeie 300 kernwapens. Maar dat is nog steeds genoeg om de hele wereld op te blazen.

Een tweede interessante workshop was die over de huidige situatie in Afghanistan met Malalai Joya, een jonge Afghaanse vrouw die lid is van het Afghaanse parlement. Omdat ze zich expliciet durfde uit te spreken over het criminele verleden van enkele Afghaanse parlementsleden is ze uit het parlement gegooid, bedreigd met verkrachting. Ze ontvangt doodsbedreigingen en leeft nu constant onder bescherming va bodyguards.

De totale top van de Belgische regering had haar aan het woord moeten horen, de onlangs nog opgedreven Belgische deelname (2 extra F16’s en 60 extra troepen, zonder enig debat natuurlijk) in de NAVO-operatie in Afghanistan lijkt pure waanzin in het licht van haar exposé.

De buitenlandse troepen in haar land bevechten de Taliban maar ondersteunen tezelfdertijd de Noordelijke Alliantie die volgens haar geen haar beter is dan de Taliban. Ook zij maken zich schuldig aan verkrachtingen en brutale moordpartijen jegens het eigen volk, misdaden die trouwens beschreven staan in de talloze rapporten van Amnesty Interntional, Human Rights Watch, etc.

De buitenlandse troepen doden Taliban strijders maar ook talloze burgers. In 2008 steeg het aantal burgerslachtoffers met 40%!

Ondertussen heeft Obama beslist om meer dan 20.000 extra troepen te sturen, dat zal volgens haar resulteren in een nog slechtere situatie voor de Afghanen. Ze roept onze regering op om de zinloze actie van de NAVO in Afghanistan te stoppen. Als we verder doen met deze politiek, maken we ons schuldig aan oorlogsmisdaden.

Trouwens, welke regering steunen wij nu in Afghanistan? Een regering die net (april 2009) nog een nieuwe wetgeving goedkeurde die o.a. verkrachting binnen het huwelijk expliciet toelaat en vrouwen verbiedt om niet zonder mannelijke begeleiding naar buiten te komen.

Hoezo het gaat veel beter met de vrouwenrechten nu de Taliban van het bestuur verdreven zijn? Op de internationale vrouwendag (8 maart) pleegden er volgens de Afghaanse media (die wellicht de zaken nog onderbelicht) op z’n minst 3 vrouwen zelfmoord door zichzelf in brand te steken. Nog volgens de Afghaanse media  gebeurden er die dag 12 verkrachtingen. Verkrachtingen die trouwens altijd onbestraft blijven. In de eerste helft van 2007 pleegden op z’n minst 250 vrouwen zelfmoord in Afghanistan.

Hoezo het gaat nu veel beter in Afghanistan? De Taliban zou voor meer dan 500 miljoen euro aan inkomsten verdienen op jaarbasis aan drugsproductie. 93% van de wereldwijde opiumteelt zou ondertussen uit Afghanistan komen.

Maar wat moeten we dan doen in het Westen? Volgens Malalai zitten de Afghaanse democratische krachten nu te vechten op twee fronten: tegen een externe én tegen een interne vijand. Als de buitenlandse troepen vertrekken dan kunnen de Afghanen zich ten minste bezighouden met hun interne vijand: het bestrijden van de Taliban en de oorlogsheren. Ook de omliggende landen moeten stoppen met hun partijen in het conflict te steunen, daarbij denkt ze aan o.a. Iran en  Pakistan.

Wie kunnen we dan wel steunen in Afghanistan? In ieder geval niet de gematigde Taliban, want die bestaan gewoonweg niet. Tal van ‘gematigde Taliban’ hebben honderden moorden op hun geweten. Tal van oorlogsheren die voorheen verkrachtten en vermoordden zitten nu in het Afghaanse parlement.  Er zijn echter tal van intellectuelen, goede parlementairen, echte democraten en moedige vrouwen die dagdagelijks de strijd aanbinden. Als wij iemand moeten steunen dan zijn het die mensen, maar meestal horen wij pas van die mensen wanneer ze vermoord zijn.

Ondertussen worden de kosten voor de veiligheidsmaatregelen rond de NATO top hier in Straatsburg op  zo’n 110 miljoen euro geraamd. Stel je voor wat er met dat geld zou kunnen opgebouwd worden…

Bron: Vrede, 03/04/2009

Naar aanleiding van het zestigjarig bestaan van de NAVO en exact één week voor de NAVO-top in Straatsburg-Kehl, organiseerde Vrede vzw een debat over het verleden, het heden en de toekomst van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO). Het debat had plaats op donderdag 26 maart om 20 uur in het Geuzenhuis te Gent.

De sprekers waren van diverse pluimage: van Ludo Debrabander (Vrede vzw), uitgesproken gekant tegen de NAVO, over Dirk Van der Maelen (sp.a), niet tevreden over de huidige NAVO-werking, tot Frans Van daele, NAVO-ambassadeur en Europees federalist. Deze drie heren werden vergezeld door Tom Sauer, UA-expert in de nucleaire energie en erg gekant tegen het nucleaire NAVO-beleid, en ten slotte Alexander Mattelaer, ex-NAVO-stagiair en gespecialiseerd in risicomanagement aan de VUB.
Het gesprek met vijf heren met uitgesproken meningen werd in goeie banen geleid door Kristof Clerix, MO*-moderator.
Het debat werd opgesplitst in vier grote stellingen: het verleden van de NAVO, de Rusland-politiek, de toekomst van de NAVO en het Afghanistanbeleid. Iedere spreker kreeg bij iedere stelling ruim de tijd om zijn visie te berde te brengen.

Frans Vandaele (NAVO): “De NAVO vormde een veiligheidsscherm waarachter Europese verzoening decennialang kon groeien”

Bij deze eerste stelling worden de verschillen al meteen in de verf gezet. Toch maakt sp.a-parlementslid Dirk Van der Maelen een opdeling van de NAVO-geschiedenis waar alle sprekers zich in kunnen vinden.
De NAVO bestaat uit drie grote blokken van telkens twintig jaar. Het eerste blok van 1949 tot het einde van de jaren zestig, staat in het teken van de creatie van een gemeenschappelijke veiligheidsinstantie die de dreiging van de Sovjet-Unie moet afweren. Maar dit is niet de enige reden, want de NAVO ontstaat ook door politieke beroering. Om subversieve elementen binnen de westerse democratieën zo veel mogelijk te fnuiken, is de oprichting van de NAVO ideaal, maar dit wordt uiteraard niet opgegeven als officiële reden.
Een tweede periode is de Harmel-doctrine (1967), die een ontspanning van de relaties met het Oostblok voorschrijft, bilaterale contacten tussen het oosten en westen moet aanwakkeren en uiteindelijk moet leiden tot een Europese détente.
Dat derde blok, ingezet na de val van de Berlijnse Muur, wordt gekenmerkt door een legitimiteitscrisis van de NAVO. De Russische Beer is niet meer waardoor nieuwe dreigingen moeten aangeduid worden. De NAVO ontwikkelt een eigen defensiebeleid en breidt zijn werkterrein uit buiten de Europese grenzen, zoals vandaag Afghanistan één van de  operatieterreinen is.

Alhoewel alle sprekers deze indeling beamen, zijn er duidelijke meningsverschillen omtrent het feit of de naoorlogse vrede nu dankzij of ondanks de NAVO is. Tom Sauer is van mening dat de herinnering aan de Eerste en Tweede Wereldoorlog én de oprichting van de Europese Gemeenschap veel zwaarder doorwegen dan de aanwezigheid van een veiligheidsorganisatie als de NAVO. Ludo De Brabander is evenzeer van mening dat het ondanks de NAVO is dat er Europese vrede was. Er is misschien wel vrede op Europees grondgebied, maar deze wordt, aldus Ludo, warm uitgevochten in Korea (1950-1953) en Vietnam (1964-1973). De twee heren met NAVO-achtergrond zijn daarentegen van mening dat de aanwezigheid van de NAVO een heel belangrijke rol speelt bij de vorming van een stabiel en oorlogsvrij Europa. Volgens Frans Vandaele is de strategische veiligheid die de VS biedt broodnodig om een open conflict met Rusland te vermijden.
Alexander Mattelaer op zijn beurt tracht reeds van bij het begin te wijzen op het gevaar van een ideologische benadering van de NAVO. Supranationale instellingen als de VN, de EU en ook de NAVO moeten volgens hem als pragmatische instrumenten aanzien worden.

Deze eerste stelling legt al meteen de verschillende visies op de NAVO bloot. Een tweede stelling, de NAVO-Rusland politiek, belooft ook op het scherpst van de snee bediscussieerd te worden.

Kristof Clerickx (MO*): “Komt het nog ooit goed tussen Brussel en Moskou?”

Frans Vandaele pleit voor een voorzichtige benadering ten aanzien van Rusland. Het probleem ligt volgens hem in het feit dat Rusland nog gebruik maakt van negentiende-eeuwse recepten, waarbij ze denken een invloedssfeer te hebben die zo strategisch mogelijk moet gebruikt worden. Het is - volgens hem - van belang om rekening te houden met de Russische gevoeligheden, maar ook Rusland moet wat meer van goede wil zijn, aldus de ambassadeur.
Hij denkt dat de NAVO-Ruslandraad een goed instrument is inzake toenadering, en gelooft ook dat de Obama-administratie nauwer aansluit bij de West-Europese politiek dan de voormalige Bush-administratie. Er zijn diplomatieke openingen aan de gang wat de NAVO-ambassadeur hoopvol stemt.
Ludo De Brabander reageert snoeihard op het betoog van Frans Vandaele. De NAVO houdt volgens hem geen rekening met de gevoeligheden van Rusland, wordt enkel gedreven door een drang naar een monopolisering van de macht en creëert zelf voortdurend invloedssferen.
Een manier tot machtsmonopolisering is de bouw van het rakettenschild in Tsjechië en Polen, en het paaien van Georgië om de energietoevoer uit Eurazië te garanderen.
Het creëren van invloedssferen vanwege de NAVO resulteert bijvoorbeeld in de oprichting van de Shanghai Cooperation Organisation (SCO), geleid door Rusland en China.

Dirk Van der Maelen wijst dan weer op het absolute belang van de Europese Unie. Hij is van mening dat de werking van de NAVO te allen tijde ondergeschikt moet blijven aan de EU. De EU is namelijk – in tegenstelling tot de NAVO – in staat om niet-militaire compromissen af te sluiten. De NAVO moet samenwerken met de EU, maar voortdurend in een ondergeschikte positie.

Tom Sauer trekt van leer tegen het rakettenschild dat enorm provocerend is ten aanzien van Rusland. De bouw van een rakettenschild is in eerste instantie in geen geval kostenefficiënt, en in tweede instantie mist het zijn doel. Het doel is bescherming tegenover de langeafstandsraketten van Iran, maar Iran beschikt niet over dergelijke raketten. De furieuze reactie van Rusland is begrijpelijk als je ziet hoe ze de voorbije decennia genegeerd werden door het Westen.

Volgens Alexander Mattelaer is de hunker van Oostbloklanden om het NAVO-lidmaatschap te verwerven perfect verstaanbaar. Landen als Letland, Estland en Litouwen hebben schrik van Rusland, en zoeken aansluiting bij een organisatie als de NAVO die in hun veiligheid kan voorzien. De Russische buurlanden hebben volgens Mattelaer het recht om hun toekomst op hun eigen manier uit te bouwen. Het lidmaatschap van de NAVO verwerven is hun eigen keuze.

Dirk Van der Maelen (sp.a): “Er is het reële gevaar van de uitwas van de politieagent van de wereld”

Dirk Van der Maelen wijst op drie essentiële punten waar de NAVO in de toekomst moet naar streven. Eén: het blijven organiseren van een collectieve defensie, twee: het creëren van een forum voor nucleaire ontwapening, en drie: indien nodig een peacekeeping project op poten zetten. De goeie relatie met de Verenigde Staten moet behouden blijven, maar dit mag niet via de NAVO-weg gebeuren, maar wel via de Europese Unie.

De twee NAVO-protagonisten, Vandaele en Mattelaer, wijzen op het belang van het militaire karakter van de NAVO. VUB-expert Mattelaer wijst er bovendien op dat heel wat organisaties zich de NAVO-doctrine eigen maken. Volgens Frans Vandaele moet de NAVO inspelen op dreigingen die steeds diffuser worden, zoals het terrorisme, de energie-
bevoorrading en cyberaanvallen. Het belang van gezamenlijke maatregelen, met een militaire ondertoon, is volgens hem van niet te onderschatten belang.

Ludo De Brabander en Tom Sauer steken een waarschuwend vingertje op naar de NAVO. UA-expert Sauer spitst zich toe op het nucleaire beleid van de NAVO dat volgens hem volledig de verkeerde kant opgaat. Kernwapens hebben vandaag de dag geen enkel politiek of militair nut meer. De nucleaire afschrikking tot de val van de Berlijnse Muur was nodig in tegenstelling tot 2009. Het niet naleven van het Nucleaire Proliferatieverdrag vanwege NAVO-lidstaten zet landen als Pakistan en Iran aan tot de productie van kernwapens. En wie kan hen dat in de huidige situatie kwalijk nemen? Hoe langer we blijven vasthouden aan kernwapens, hoe groter de kans op een ongeluk, besluit Tom Sauer zijn betoog.
Ludo De Brabander is niet te spreken over de omvorming van de NAVO tot een wereldwijde interventiemachine dat fungeert om als economisch blok zijn geostrategische belangen veilig te stellen. Volgens De Brabander heeft de NAVO geen bestaansreden meer, en moet de organisatie bijgevolg meteen opgedoekt worden.

Ludo De Brabander: “Waren we er voor de Afghaanse burgerbevolking? Neen, mensenrechten vormen niet de essentie.”

Dat de situatie in Afghanistan uitzichtloos is, wordt door iedere spreker in meer of mindere mate beaamd. Wat de mogelijke oplossingen voor het probleem zijn, daarover lopen de meningen uiteen.

Dirk Van der Maelen wijst er op dat de missie in Afghanistan vierkant loopt. 1.600 miljard dollar werd er sedert 2001 verspild, en men is zelfs nu nog niet in staat om een kritische evaluatie te maken, allerminst in VS-kringen. Er moet zo snel mogelijk een exit-strategie komen, want met militaire hand proberen één gecentraliseerde staat trachten te vormen, heeft geen nut in een land dat eeuwenlang op regionaal en lokaal niveau werd geregeerd.
Het sp.a-parlementslid klaagt ook over het feit dat Minister van Defensie De Crem tot nu toe nog steeds geen plenair debat heeft toegelaten. Dit is een regelrechte schande, zeker als je kijkt dat de ons omringende landen dergelijk debat wel toelaten.
Nucleair expert Tom Sauer brengt rond dit complexe thema niet veel in, maar stelt zich wel de vraag of wij als westerlingen overal moeten interveniëren. Desalniettemin is nu weglopen volgens hem ook niet de oplossing.
Volgens Ludo was de oorlog al contraproductief van bij het begin (2001). Elke dode die in een dorp valt, zorgt voor ongenoegen bij de bevolking. Mensenrechten zijn niet de essentie voor ISAF (onderdeel van de NAVO in Afghanistan), maar zorgen er enkel voor dat de geostrategische belangen worden gewaarborgd, dit door een westersgezinde leider als Karzai te installeren. De ganse Afghanistan-politiek, en de NAVO-politiek in het algemeen, is volgens Ludo gebaseerd op hypocrisie. Eigenlijk is het een luxevraag wat we gaan doen met Afghanistan.

Frans Vandaele wijst toch ook op de positieve effecten van de verwijdering van het Taliban-regime. Er kunnen opnieuw meer kinderen naar school gaan in vergelijking met 2002. Er zijn heel grote delen van Afghanistan gepacificeerd. Zo zou 70% van de incidenten plaatsvinden op 10% van het grondgebied (rondom en in de steden Uruzgan en Helman). Hij wijst dus op de grote vooruitgang, maar erkent dat er nog veel werk aan de winkel is.
Alexander Mattelaer tot slot is niet onverdeeld positief. De missie is van start te gaan met een extreem gebrek aan middelen. Dhr. Mattelaer denkt dat we op een scharnierpunt zitten; er moet gewerkt worden aan solidariteit tussen de Europese bondgenoten om Afghanistan er weer bovenop te helpen.

Zeker inzake het Afghanistan-dossier, is er radeloosheid ten top. Het kan niet ontkend worden dat er nauwelijks sprake is van transparantie wat de NAVO-aanvallen betreft. Dat de Belgische regering F-16’s inzet is al ernstig genoeg, maar dat gegevens over de lucht-
bombardementen niet publiek worden gemaakt, ondanks een voortdurende vraag, is hemeltergend.
Dat er controverse rond de NAVO bestaat, is meer dan terecht. De organisatie kan op al zijn werkingsdomeinen (Afghanistan, Rusland, kernwapens, zijn militaire karakter…) met de vinger worden gewezen. Een democratisch debat zoals Vrede vzw en MO* organiseerden, biedt de mogelijkheid om de geesten te verruimen, en kritisch te kijken naar de toekomst van de NAVO, wat toch een instantie is en blijft die de wereldpolitiek bepaalt.

De sprekers zorgden voor een boeiend debat waarbij verschillende stemmen aan bod kwamen. Of de NAVO nu zinnig of onzinnig is, moest het aandachtige publiek tijdens en na het debat zelf uitmaken. Misschien ligt de waarheid wel ergens in het midden!?

Pieter Becuwe is stagiair bij Pax Christi Vlaanderen en student aan de Arteveldehogeschool Gent

Bron: Pax Christi, 02/04/2009

Pax Christi Vlaanderen is tevreden over de plannen van Barack Obama om – eindelijk – werk te maken van nucleaire non-proliferatie. Tijdens zijn toespraak in Praag op 5 april kondigde president Obama aan dat de VS de intentie heeft haar kernwapenarsenaal af te bouwen, indien andere landen dit voorbeeld zouden volgen. Concrete stappen op korte termijn zijn evenwel noodzakelijk. Pas als die er zijn, zal blijken in hoeverre het Obama menens is inzake nucleaire ontwapening, en in hoeverre hij de eigen administratie mee kan krijgen.

Hij verwees hierbij uitvoerig naar de risico’s die ontstaan doordat steeds meer landen en terroristische organisaties kernwapens in het bezit trachten te krijgen – door ze te ontwikkelen, te kopen, of te stelen.

Volgens Pax Christi Vlaanderen bestaat de enige sluitende bescherming hiertegen uit een onmiddellijke stop op de ontwikkeling van nieuwe kernwapens, de onmiddellijke afbouw van de bestaande nucleaire arsenalen en de uiteindelijke ontmanteling van alle kernwapens. Dat Obama nu nucleaire ontwapening voluit op de internationale agenda zet, is dus een belangrijk positief signaal dat alleen maar toegejuicht kan worden. De vraag is echter in hoeverre er hier sprake is van een concreet engagement, dan wel van een min of meer vrijblijvende intentieverklaring.

In het voordeel van president Obama spreekt alleszins dat dit geen eenmalige verklaring was. Het afbouwen van het Amerikaanse nucleaire arsenaal was een onderdeel van zijn verkiezingscampagne. Kort na de inauguratie van Barack Obama als 44ste president van de Verenigde Staten verspreidde het Witte Huis een nota met de belofte enerzijds een einde te maken aan de ontwikkeling van nieuwe kernwapens en anderzijds te streven naar een wereldwijde ban op de productie van materiaal voor nucleaire wapens. Bovendien stelde Obama meteen ook een aantal concrete stappen in het vooruitzicht. Zo zal de VS met Rusland onderhandelen over een nieuw en bindend ontwapeningsverdrag, zo zal het Amerikaanse congres gevraagd worden het Comprehenisve Test Ban Treaty  (CTB-verdrag) te ondertekenen, en zo zal de VS dit jaar nog een grote internationale topontmoeting organiseren over nucleaire veiligheid.

In Obama’s nadeel spreekt evenwel dat zelfs binnen de eigen administratie geen eensgezindheid bestaat over deze strategie. Eind 2008 beweerde defensieminisier Gates nog dat de ontwikkeling van nieuwe kernkoppen strategisch noodzakelijk is voor de Amerikaanse veiligheid. President Obama bleef eveneens vasthouden aan het Amerikaanse raketafweersysteem. En er is de cruciale voorwaarde dat andere landen het Amerikaanse voorbeeld moeten volgen. Zolang er nog kernwapens bestaan, zal ook de VS blijven vasthouden aan een eigen kernwapenarsenaal dat ze noodzakelijk acht voor de eigen veiligheid. Het is weinig waarschijnlijk dat andere landen die in het bezit zijn van kernwapens zich zo maar zullen laten overtuigen. Een intentieverklaring alleen is niet voldoende, de VS zal haar nek moeten uitsteken. In de eerste plaats bijvoorbeeld door unilateraal een deel van het eigen nucleaire arsenaal te ontmantelen – de VS kan dit doen zonder het eigen nucleaire overwicht te ondermijnen. Maar een veel krachtiger signaal zou erin bestaan de Amerikaanse kernwapens uit Europa – o.a. Kleine Brogel – weg te halen, en ook NAVO-bondgenoten als Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk mee in het bad te trekken.

Kortom, in het beste geval zien we hier inderdaad de start van een proces van lange adem dat uiteindelijk zal moeten leiden tot een wereld zonder kernwapens. Maar het zijn de concrete stappen op korte termijn de noodzakelijk dynamiek zullen creëren en die dus zullen beslissen over succes of mislukking. Pas als die concrete stappen er zijn zal blijken in hoeverre het Obama menens is inzake nucleaire ontwapening, en in hoeverre hij de eigen administratie mee kan krijgen.

Bron: 11.be, 06/04/2009