Enkele belangrijke uitslagen voor de Senaat van de tussentijdse verkiezingen op dinsdag 3 november zijn nog niet officieel beslist, maar volgens de stand van zaken op dinsdagavond (VS-oostkusttijd) hebben de Democraten voldoende zetels veroverd om in beide kamers van het Congres een meerderheid te behalen. Het is een duidelijke afwijzing van president Trump en zijn Republikeinse Partij door kiezers in het hele land.
De beslissende overwinningen voor de Democraten in de Senaat werden behaald door Josh Turek in Iowa, Roy Cooper in North Carolina, Annie Andrews in South Carolina, Adam Hamilton in Kansas, Troy Jackson in Maine, Sherrod Brown in Ohio en James Talarico in Texas.
Tot dusver hebben de Democraten geen enkele Senaatszetel verloren die ze momenteel in handen hebben. Op het moment van dit schrijven is de verwachting dat de Democraten over voldoende zetels zullen beschikken om geen steun nodig te hebben van senator John Fetterman (Democraat uit Pennsylvania), die zich op verschillende kwesties, waaronder oorlog, blijft verzetten tegen de koers van zijn eigen partij.
Terwijl de verkiezingsuitslagen bekend raakten, bevestigde ‘MS NOW’-presentator Chris Hayes dat het bij de races die de Democraten winnen niet zomaar gaat om nipte voorsprongen. "Dit is een verpletterende nederlaag", zei hij. Hij verwees daarbij specifiek naar de Senaats- en gouverneursverkiezingen in Texas, maar plaatste zijn uitspraak ook in de context van de andere verkiezingsuitslagen die inmiddels binnensijpelden.
Texas, aldus Hayes, "wordt al een hele generatie, al dertig jaar, bestuurd als een staat met slechts één partij aan de macht". En nu zou "Talarico die staat uiteindelijk met zeven, acht of negen procentpunten verschil kunnen winnen. Het is niet eens spannend. Ze [de Republikeinen] worden compleet weggeveegd."
Vanuit Texas verklaarde Talarico: "We hebben Texas zojuist teruggenomen" en "we hebben zopas een boodschap gestuurd naar alle miljardairs die met grote bedragen politieke campagnes financieren ... In deze staat, in dit land, behoort de macht toe aan het volk."
Eerder op de avond, nadat het vaststond dat de Democraten voldoende zetels hadden behaald om de controle over het Huis van Afgevaardigden te verwerven, verklaarde Greg Casar (Democraat uit Texas), voorzitter van de ‘Congressional Progressive Caucus’: "Werkende mensen hebben de handen ineengeslagen om de loop van de Amerikaanse geschiedenis te veranderen. Van kust tot kust eisen Amerikanen een land dat er voor ons allemaal is, en niet alleen voor corrupte politici en miljardairs."
Nadat zijn partij ook het vereiste aantal zetels had veroverd om de controle over de Senaat te krijgen, verklaarde Casar: "Schaf de filibuster af."
Senator Ron Wyden (Democraat uit Oregon), van wie verwacht wordt dat hij voorzitter wordt van de Senaatscommissie voor Financiën, identificeerde nog een andere prioriteit: "Dagvaardingen." Hij bedoelt daarmee dat de Democraten, nu ze de meerderheid in de Senaat hebben, als voorzitters van onderzoekscommissies onderzoeken kunnen instellen en dagvaardingen kunnen uitvaardigen. Daarmee kunnen ze bijvoorbeeld informatie opeisen over het beleid en mogelijke misstanden binnen de regering-Trump.
Senator Ed Markey (Democraat uit Massachusetts) verkondigde in dezelfde geest: "Ze zullen nieuwe bossen moeten aanplanten voor al het papier waarop we onze dagvaardingen zullen afdrukken".
De aankomende meerderheden bieden de Democraten belangrijke mogelijkheden. Ze kunnen niet alleen de wetgevende agenda van Trump voor de tweede helft van zijn tweede ambtstermijn dwarsbomen, maar ook toezicht houden op hem en zijn regering. Het zou zelfs kunnen leiden tot een historisch derde afzettingsprocedure tegen de president.
Zoals hij wel vaker doet, reageerde Trump dinsdagavond laat op zijn eigen sociale netwerk Truth Social. De president, die met historisch lage goedkeuringscijfers kampt nu zijn beleid, waaronder de illegale oorlog tegen Iran, in het hele land een betaalbaarheidscrisis aanwakkert, schreef: "Ik stond niet op het stembiljet, en als dat wel het geval was geweest, hadden we een VERPLETTERENDE OVERWINNING behaald!
Er bestond grote bezorgdheid dat Trump een overwinningsgolf van de Democraten niet zou aanvaarden, zeker gezien zijn weigering om zijn nederlaag in 2020 toe te geven. The New York Times had de president op 3 november kort voor 22.30 uur (VS-tijd aan de Oostkust) aan de lijn. Ondanks zijn bekende vijandige houding tegenover verkozen Democraten verklaarde hij: "Wel, weet je, we kijken ernaar uit om met hen samen te werken ... We zullen er waarschijnlijk wel iets op vinden."
Intussen beloofde Ken Martin, voorzitter van het ‘Democratic National Committee’ (DNC), dat de Democraten van zodra ze opnieuw de controle over beide kamers van het Congres in handen krijgen, werk zullen maken van de ‘verantwoordingsplicht’ waarrond ze campagne hebben gevoerd.
Dankzij het offensief dat de Democraten in het hele land hebben ingezet, hebben we de Republikeinen verantwoordelijk gesteld voor hun schadelijke beleid, echte voorvechters van werkende gezinnen verkozen en de controle over de Amerikaanse Senaat veroverd”, verklaarde Martin. “Proficiat aan onze fantastische kandidaten, onze hardwerkende Democratische partijafdelingen in de verschillende staten en alle campagnevoerders die zich hebben ingezet om onze zittende vertegenwoordigers te beschermen, zetels te doen kantelen van rood [Republikeinen] naar blauw [Democraten], de Republikeinen in het defensief te dringen, en tegelijk ons electorale bereik uit te breiden."
“Met de Democraten terug in de Senaat”, voegde hij toe “zullen we strijden om de kosten van boodschappen en benzine te verlagen, de toegang tot gezondheidszorg uit te breiden, huisvesting en kinderopvang betaalbaarder te maken, op te komen voor werknemers, een einde te maken aan de dure Iran-oorlog van de Republikeinen en aan hun roekeloze invoerheffingen, een halt toe te roepen aan Trumps corruptie en te investeren in gemeenschappen in heel Amerika."
De Democratische minderheidsleider in de Senaat, Chuck Schumer (New York), die mogelijk terug de hoogste leidinggevende functie in de Senaat zal opnemen, zei: “Tegen alle verwachtingen in hebben wij, de Democraten, de Senaatsverkiezingen gewonnen. En we hebben vijf woorden voor het Amerikaanse volk: er komt beterschap aan.”
Tijdens de campagne zei hij: “De Republikeinen hebben een keuze gemaakt en zijn Trump gevolgd, recht de afgrond in. Soms had hij het over irrelevante zaken die belachelijk waren, maar vaak voerde hij maatregelen in die de kosten [van Amerikaanse gezinnen] opdreven: voor elektriciteit, gezondheidszorg en goederen (…) De politieke kaart van de Senaat wordt voor een hele generatie hertekend. Dat zal Amerika nu en in de toekomst veranderen. De Amerikanen hebben voor verandering gestemd, en nu moeten de Democraten die waarmaken.” Het is voor een groot stuk van dat laatste dat zal afhangen of de Democraten hun electoraal voordeel ook zullen kunnen meenemen naar de presidentsverkiezingen van 2028.